Czym są pyły zawieszone i dlaczego są szkodliwe

Czym są pyły zawieszone?

Pyły zawieszone są mieszaniną stałych i ciekłych, organicznych i nieorganicznych substancji, które unoszą się w powietrzu.

wielkosc pyłów

Dzielimy je ze względu na średnicę nawiększej drobiny:

  • PM1 – te najmniejsze cząstki o średnicy nie większej niż 1 mikrometr (1 µm = 0,001 mm) okazują się być najgroźniejsze dla organizmu człowieka. Są na tyle małe, że mogą wnikać do pęcherzyków płucnych i z nich przedostawać się do krwiobiegu.
  • PM2,5 – cząstki o średnicy nie większej niż 2,5 mikrometra (0,0025 mm) podrażniają drogi oddechowe i mogą dostać się do płuc.
  • PM10 – cząstki o średnicy nie większej niż 10 mikrometrów (0,01 mm) absorbowane są w górnych drogach oddechowych i oskrzelach.
  • Cząstki o średnicach większych niż 10 mikrometrów zatrzymują się w górnych odcinkach dróg oddechowych skąd są wydalane.

alergia

Dlaczego pyły są szkodliwe?

Pyły zawieszone zawierają substancje toksyczne.

  • PM10 – dioksyny, furany, metale ciężkie (kadm, chrom, rtęć, mangan, ołów) oraz silnie rakotwórczy benzopiren (wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny powstający podczas niecałkowitego spalania paliw stałych, głównie węgla),
  • PM2.5 – toksyny, które wykształciły się z przemian amoniaku, dwutlenku azotu i siarki – tzw. zanieczyszczenia wtórne.

Jakie problemy ze zdrowiem powodują pyły zawieszone?

Statystyczny dorosły człowiek przetacza przez swój organizm ok. 16kg powietrza dziennie. Nic dziwnego, że jego niska jakość powoduje pogarszanie stanu zdrowia.
Do głównych schorzeń należą:

  • Zaburzenia w układzie krążenia z chorobami serca włącznie
  • Choroby układu oddechowego: zapalenie gardła i oskrzeli, chroniczny kaszel, niewydolność płuc, astma oskrzelowa
  • Zapalenie spojówek i błony śluzowej nosa potocznie zwane katarem
  • Nowotwory płuc, krtani, gardła
  • Reakcje alergiczne organizmu
  • Bezpłodność

W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badania Raka uznała, że:

  1. zanieczyszczenie powietrza jest czynnikiem rakotwórczym,
  2. najbardziej powiązane z częstością występowania nowotworów jest wysokie stężenie pyłów zawieszonych,
  3. to właśnie pyły zawieszone wydają się nieść najwięcej zagrożenia dla zdrowia spośród wszystkich elementów składowych smogu.

W „Kompendium wiedzy o zanieczyszczeniu powietrza pyłem zawieszonym w Polsce” (2016, ISBN: 978-83-61227-73-1) podano, że pyły zawieszone PM2,5 odpowiadają za blisko 80% przedwczesnych zgonów spowodowanych chorobami układu oddechowego i rakiem płuc na Starym Kontynencie (str.75).
[ Źródło: http://www.gios.gov.pl/images/aktualnosci/Pyly_drobne_w_atmosferze.Kompendium_wiedzy.pdf ]

Europejska Agencja Środowiska w sprawozdaniu na temat jakości powietrza w Europie z 2016 r szacuje, że w UE w 2013 roku ponad 450 000 osób zmarło przedwcześnie na skutek zanieczyszczenia powietrza.
[ Źródło: https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2016 ]